حدیث پشیمانی
36 بازدید
محل نشر: فصلنامه علوم حدیث مقاله چاپ ده در فصلنامه علوم حدیث شماره 62
نقش: نویسنده
سال نشر: 00/0/0
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
حدیث پشیمانی بیان مساله: بنا¬بر حدیثی منقول از عبد الرحمن بن عوف، ابوبکر بن ابی¬قحافه خلیفه اول در لحظات آخر عمر، از سه کار کرده: « کشف بیت فاطمه(س)، سوزاندن فجائه سلمی و به عهده گرفتن خلافت » و از سه کار نکرده: « نکشتن اشعث بن قیس، نماندن در ذی القصه هنگام اعزام سپاه برای جنگ با اهل رده و نفرستادن عمر برای فتح عراق » و از سه پرسش نپرسیده از پیامبر (ص): « خلافت حق کیست، آیا انصار را از حکومت بهره است و سهم الارث دختر برادر و عمه » اظهار پشیمانی کرده است. این مقاله در صدد بررسی محتوا، اسناد، منابع، نقل¬ها، طرق نقل، نتایج و پیامدهای صحت حدیث، تعیین صحت و سقم و تطور نقل آن مشتمل بر حذف و تغییر و ابهام و کاستی و افزونی¬های این حدیث بر اساس منابع فریقین است. هم¬چنین نظر رجالیون و محدثان و مورخان در باره سند و محتوای آن، نقل، بررسی، نقد و مطرح خواهد شد. فرضیه: ابوبکر بن ابی قحافه در اواخر عمر در حضور عبد الرحمن بن عوف و به نقلی در حضور جمعی از صحابه، از برخی کارهای خود اظهار پشیمانی کرده و شماری زیادی از محدثان، مورخان، مناقب¬نویسان، تراجم نویسان، ادیبان، رجالیون، راویان و ناقلان اهل سنت و شیعه، این حدیث را به چند طریق و به واسطه راویان ثقه و با اندکی اختلاف در سند و الفاظ و محتوا، در طی قرون و اعصار از نیمه اول قرن سوم هجری یعنی در نخستین زمان مکتوب کردن احادیث و اخبار، تا عصر حاضر در کتب و آثار و منابع و مصادر معتبر حدیثی، رجالی، تاریخی و ادبی خود، به صورت کتبی نقل و ثبت کرده¬اند. صحت این حدیث با توجه به اسناد و منابع موجود، ثابت و چنین اعترافی از سوی خلیفه صورت گرفته است. پذیرش حدیث نتایج و پیامدهایی هم¬چون شک و تردید ابوبکر در حقانیت خود دارد که مستمسک عالمان شیعه قرار گرفته است. با آن¬که متن این حدیث در منابع بسیاری از اهل سنت آمده است، با این حال، برخورد عالمان آنان با آن یکسان نبوده و گاه و بی¬گاه تمام یا بخشی از آن را تلخیص یا حذف یا دستکاری و تحریف کرده¬اند.